نوشته: مایکل بویلز
۱۰ ژانویه ۲۰۲۳ مجله Harward Business School
رهبری یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که متخصصان می‌توانند به دست آورند. ارزش آن در تمام صنایع، از جمله مهندسی، گسترده است.
صنعت مهندسی به چند دلیل به رهبران ماهر نیاز دارد. چالش‌های کنونی آن مانند تغییرات اقلیمی و کمبود نیروی کار متخصص، به مجموعه‌ای از مهارت‌های تجاری و کسب‌وکاری نیاز دارند؛ مهارت‌هایی که بسیاری از افراد در آموزش مهندسی خود آن‌ها را دریافت نمی‌کنند.
اگر شما یک متخصص مهندسی هستید و می‌خواهید به یک موقعیت سطح بالاتر منتقل شوید، در ادامه مروری بر رهبری در مهندسی، اهمیت آن، و این‌که چگونه می‌توانید به یک رهبر تبدیل شوید، ارائه می‌شود.
رهبری در مهندسی چیست؟
به گفته آنتونی مایو، استاد مدرسه کسب‌وکار هارواد، رهبری یعنی «بسیج کردن دیگران تا بتوانند مجموعه‌ای از وظایف فردی و جمعی را اجرا کنند»؛ این تعریف در دوره آنلاین Leadership Principles مطرح شده است. توانایی ایجاد یک چشم‌انداز تحول‌آفرین، هدایت کارکنان برای تحقق آن، و کمک به آن‌ها برای غلبه بر موانع، برای هر رهبر مهندسی که بخواهد تیم خود را الهام‌بخش و پرانرژی کند، ضروری است.
مایو در Leadership Principles می‌گوید: «کار رهبری فقط به کاری که خودت شخصاً انجام می‌دهی محدود نمی‌شود. رهبری یعنی توانایی ایجاد شرایطی که به دیگران امکان شکوفایی بدهد.»
رهبران اصیل چند ویژگی دارند که آن‌ها را از دیگر افراد در نقش‌های رهبری متمایز می‌کند، از جمله:
- تعهد به بهبود فردی
- پرورش مداوم خودآگاهی
- انضباط و پیگیری تا انتها
- پایبندی به مأموریت خود
- اعتماد و باور به تلاش‌هایشان
اهمیت رهبری در مهندسی
رهبری برای موفقیت یک شرکت حیاتی است. طبق گزارش Zippia، ۶۹ درصد کارکنان می‌گویند اگر احساس کنند تلاش‌هایشان توسط رهبران سازمانی دیده و قدردانی می‌شود، سخت‌تر کار خواهند کرد. ۷۹ درصد کسانی که شغل خود را ترک کرده‌اند می‌گویند دلیل این کار، کمبود رهبری بوده است.
جابجایی کارکنان در هر صنعتی یک نگرانی جدی است، اما در مهندسی این نرخ از بسیاری از صنایع دیگر بالاتر است. بر اساس داده‌های لینکدین، صنعت فناوری و رسانه دومین نرخ بالای جابه‌جایی کارکنان را دارد: ۱۲.۹ درصد، در مقایسه با میانگین ۱۰.۶ درصد.
به همین دلیل، رهبری یکی از مهم‌ترین مهارت‌های تجاری است که کارفرمایان بالقوه در صنعت مهندسی در نامزدها به دنبال آن هستند.
رهبری در مهندسی در برابر مدیریت
پیش از آن‌که یاد بگیرید چگونه به یک رهبر مهندسی تبدیل شوید، مهم است که تفاوت میان رهبری و مدیریت را درک کنید.
- رهبری: یک رهبر مؤثر چشم‌انداز ایجاد می‌کند و دیگران را برای دنبال کردن آن الهام می‌دهد. رهبری انسان‌محور است و با توسعه ایده‌ها سروکار دارد. این بیشتر یک ویژگی است تا یک سمت.
- مدیریت: یک مدیر افراد را هدایت می‌کند تا وظایف تکراری را انجام دهند. مدیریت بر فرایندهای موجود تمرکز دارد، نه بر نوآوری، و افراد را تشویق می‌کند از ساختارها و سیستم‌های موجود پیروی کنند.
مدیریت و رهبری هر دو برای موفقیت یک شرکت ضروری‌اند. ویژگی‌های رهبری، مهارت‌های مدیریتی را تقویت می‌کنند؛ بنابراین باید روی توسعه هر دو تمرکز کنید.
چگونه به یک رهبر مهندسی تبدیل شویم
آیا نگرانید که مهارت‌های رهبری کافی برای پیشرفت شغلی ندارید؟ خبر خوب این است که رهبری قابل یادگیری است. حدود ۷۰ درصد از ویژگی‌های رهبری از طریق تجربه و آموزش به دست می‌آیند؛ یعنی متخصصان مهندسی می‌توانند این مهارت بسیار پرتقاضا را توسعه دهند. در ادامه چند راه برای این کار آمده است.
مهارت‌های مکمل را توسعه دهید
اگر می‌خواهید رزومه‌ای چشمگیر داشته باشید، مهارت‌هایی را توسعه دهید که با نقش‌های مورد نظرتان هم‌راستا باشند. برای مثال، اگر می‌خواهید در تصمیم‌گیری‌های سطح بالاتر سازمان خود مشارکت بیشتری داشته باشید، به مهارت‌های سخت و نرم نیاز دارید تا آن شغل را به دست آورید. در ادامه مهارت‌هایی آمده که همه متخصصان مهندسی باید آن‌ها را کسب کنند.
مهارت‌های مهندسی
اگر در حال بالا رفتن از نردبان سازمانی هستید، ممکن است از نداشتن تجربه در رهبری تیم دلسرد شوید. با این حال، احتمالاً در طول مسیر حرفه‌ای خود چندین مهارت ضروری برای نقش‌های رهبری را توسعه داده‌اید، مانند:
- حل مسئله: مهندسان به‌طور مداوم مسائل پیچیده را ساده می‌کنند و راه‌حل‌های مؤثر می‌یابند.
- توجه به جزئیات: توجه به جزئیات کوچک می‌تواند تفاوت میان یک رهبر مؤثر و یک رهبر ناموفق را رقم بزند. این توانایی به رهبران مهندسی کمک می‌کند عملی بودن یک راه‌حل را بسنجند یا یک مشکل بالقوه را شناسایی کنند.
- تواضع: بهترین مهندسان می‌خواهند از دیگران یاد بگیرند و خود را شخصاً و حرفه‌ای بهبود دهند. همین درباره رهبران این حوزه نیز صدق می‌کند. تواضع و تمایل به یادگیری می‌تواند در رهبری مهندسی تفاوت بزرگی ایجاد کند.
این مهارت‌ها می‌توانند رزومه شما را برای موقعیت‌های رهبری تقویت کنند، بنابراین اگر آن‌ها را در طول مسیر شغلی‌تان کسب کرده‌اید، حتماً در درخواست‌های شغلی برجسته‌شان کنید.
مهارت‌های رهبری
هرچند راه واحد و مشخصی برای رهبری مؤثر یک تیم وجود ندارد، رهبران موفق ویژگی‌هایی دارند که باید برای به‌دست آوردنشان تلاش کنید. این ویژگی‌ها شامل موارد زیر است:
- توانایی اثرگذاری بر دیگران
- تعادل میان شفافیت و حفظ حریم خصوصی
- تشویق به ریسک‌پذیری و نوآوری
- حس قوی اخلاق و درستکاری
- اقدام قاطعانه
- ترکیب واقعیت‌های سخت با خوش‌بینی
حتی اگر تجربه زیادی در بخش کسب‌وکارِ مهندسی ندارید، شروع به ساختن مهارت‌های خود کنید. به گفته Harvard Business Review، سه گامی که می‌توانید برای توسعه ویژگی‌های رهبری خودگردان بردارید عبارت‌اند از:
- مشخص کنید کدام شایستگی‌های رهبری را می‌خواهید توسعه دهید و راه‌هایی برای انجام آن پیدا کنید.
- هنگام مواجهه با چالش، از دیگران نظر بخواهید و از آن‌ها بیاموزید.
- با استفاده از درک خود از موقعیت و بازخورد دیگران، رفتارهایی را که باید اصلاح یا تغییر دهید، شناسایی کنید.
مهارت‌های کسب‌وکاری
دانش فنی و تخصص، تنها مهارت‌های لازم برای موفقیت در یک مسیر مهندسی نیستند — این مسیر به مهارت‌های کسب‌وکاری فراتر از رهبری نیز نیاز دارد، از جمله:
- ارتباطات: برای آن‌که رهبران مهندسی بتوانند حمایت دیگران را برای طرح‌های خود جلب کنند، اغلب باید موضوعات پیچیده را برای افراد در سراسر سازمان ساده‌سازی کنند.
- مبانی مدیریت: تصمیم‌گیری و اجرای استراتژی نیازمند تسلط کامل بر مبانی مدیریت است.
- حل مسئله: حل خلاقانه مسئله یک مهارت حیاتی کسب‌وکاری است، زیرا بهره‌وری را افزایش می‌دهد و نوآوری را تسهیل می‌کند.
- عملیات کسب‌وکار: از آن‌جا که بسیاری از موقعیت‌های مدیریتی نیازمند بودجه‌بندی هستند، درک جنبه‌های مختلف عملیات کسب‌وکار، مانند حسابداری مالی، اهمیت زیادی دارد.
- پژوهش و تفکر انتقادی: فناوری پیوسته در حال پیشرفت است و صنایع را دگرگون می‌کند. رهبران مهندسی باید نسبت به فرصت‌ها هوشیار باشند و ایده‌های خود را اعتبارسنجی کنند.
کایل روزن‌مایر، مهندسی که برنامه سه‌دوره‌ای Credential of Readiness (CORe) را گذرانده تا دانش پایه کسب‌وکار را به دست آورد، می‌گوید: «اگر مهندسی که از دانشگاه فارغ‌التحصیل شده از یک موقعیت ابتدایی به سمت مدیرعامل برسد، با هر ارتقا، از مهارت‌های مهندسی کمتر و از مهارت‌های کسب‌وکاری بیشتر استفاده می‌کند.»
به ادامه تحصیل فکر کنید
یکی از راه‌های افزایش شانس شما برای موقعیت‌های رهبری، ادامه تحصیل است. هرچند ضروری نیست، اما می‌تواند شما را در میان متقاضیانی که فقط مهارت‌های فنی دارند متمایز کند.
در حالی که بسیاری از برنامه‌های کارشناسی ارشد می‌توانند آموزش مهندسی فنی شما را تکمیل کنند، گزینه‌های دیگری نیز برای پیشرفت شغلی وجود دارد. برای مثال، گرفتن گواهی‌نامه‌های کسب‌وکاری، مانند آن‌هایی که HBS Online ارائه می‌دهد. بسیاری از افراد از دانش و مهارت‌هایی که این گواهی‌نامه‌ها منتقل می‌کنند سود برده‌اند؛ از جمله سمیر غوشالکار، مهندس شیمی که دوره‌های CORe و Management Essentials را گذراند تا تصمیم‌های تجاری آگاهانه‌تری بگیرد و مسیر شغلی‌اش را پیش ببرد. او از طریق این دوره‌ها توانست:
- بازده اقتصادی را درک کند؛ از طریق آشنایی با بازگشت سرمایه، نقطه سر به سر، نرخ بازده داخلی و جریان‌های نقدی تنزیل‌شده، و این‌که چگونه از آن‌ها برای ارائه توجیه تجاری به مدیریت استفاده کند.
- از قدرت یادگیری اجتماعی بهره ببرد، با تأمل بر کار خود و هم‌کلاسی‌هایش.
- آزمون فرضیه را برای بهبود فرایندها و پیش‌بینی‌ها به کار گیرد و مزایای نرم را به اعداد ملموس تبدیل کند.
گام بعدی در مسیر رهبری خود را بردارید
چه یک مهندس باشید که به دنبال یک موقعیت مدیریتی است، چه بخواهید شرکت خودتان را راه‌اندازی کنید، راه‌های مختلفی برای به‌دست آوردن مهارت‌های لازم برای موقعیت‌های رهبری وجود دارد. مهارت‌هایی که کارفرمایان معمولاً برای آن‌ها ارزش قائل‌اند تغییر کرده‌اند؛ در حالی که مهارت‌های فنی می‌توانند شما را وارد صنایع بسیار تخصصی مانند مهندسی کنند، مهارت‌های کسب‌وکاری می‌توانند مسیر شغلی شما را به سطح بالاتری ببرند.
